Lang leve de lage loonlast!

De gemeente waar ik woon beleeft dezer dagen een klein Ford Genkje. Een bedrijf dat enkele decennia geleden groeide uit de lokale gemeenschap, evolueerde tot een kleine wereldspeler en ondertussen in onvoorspelbare Amerikaanse handen was, legt de productie stil. De hand van de Amerikaan heeft een streep getrokken over of een kruis gezet naast de naam Wevelgem. De wasmachines worden voortaan in Tsjechië gemaakt.

Uiteraard veroorzaakte de stopzetting een storm van protest én een golf van medeleven op de sociale media. Honderdzesenzestig medewerkers komen op straat en heel veel van hen wonen nog steeds in de lokale gemeenschap. Mijn gemeente wordt de komende maanden wat armer.
Het wekt uiteraard geen verbazing dat deze sluiting zo kort voor de moeder der verkiezingen al snel een politiek kleurtje en geurtje kreeg. De fout van de lageloonlanden, zegt een Facebooker. De fout van de hoge loonkosten, zegt een Twitteraar. De fout van de burgemeester, zegt iemand. De fout van de vakbonden, de fout van de vreemdelingen, de fout van De Wever én van Di Rupo, de fout van alle dikkenekken in Brussel (want zij rijden met dure auto’s), de fout van de profiteurs (want zij profiteren), de fout van de Walen (die ook natuurlijk), de fout van de bazen (zij nog veel meer). Samengevat: ik las een drieste bloemlezing uit verkeerd geciteerde partijslogans voor de komende verkiezingen. De wasautomatenfabriek is nog niet dicht of daar hangt onze vuile was al buiten.

Tussen de vele berichten en reacties door onderschepte ik ook een oproep naar een solidariteitstekst op mijn blog. Niet makkelijk… Ik ben ongevoelig voor slogans maar ben dan ook weer niet de schrandere econoom die in enkele frasen zijn heldere visie op het verschijnsel kan uitschrijven. Laat staan dat ik de sluiting van een lokale onderneming perfect kan duiden in het licht van de wereldeconomie of argumenten kan aanbrengen die de hand van de Amerikaan naar een gom doen grijpen of hem het rode kruisje op zijn blad laten veranderen in een groen vinkje.

Ik ga het verschijnsel vrij intuïtief te lijf met aloude inzichten verworven in de lessen economie van het middelbaar onderwijs. Meneer Bourgeois for president!
Het begrip dat gisteren in de reacties het meest opdook was: hoge loonkost. Die sakkerse boosdoener! Ik sta er versteld van hoe dat woord opeens onze woordenschat is binnengedrongen. En hoe onheus (ik herhaal: ik denk heel intuïtief nu) we het ineens met zijn allen gebruiken.

De wasautomaten worden dus voortaan in Tsjechië gemaakt omdat onze loonkost te hoog is. 

Op de middelbare school leerde ik dat de loonkost uit meerdere elementen bestaat. Als we die allemaal wat afslanken, krijgen we ongetwijfeld een modelstaat met lage loonkosten waardoor geen ondernemingen meer op de vlucht gaan naar een ander land. Voortaan moeten we dus gewoon zelf een lage loonland worden. Poepsimpel, en toch is er geen enkele partij die eraan denkt (alhoewel…).

Er zijn wel enkele nevenverschijnselen natuurlijk.

Een groot deel van de loonlast bestaat uit het nettoloon van de werknemer. Dat moet dus flink wat minder worden. Elke maand een pak minder in onze portefeuille of op onze bankrekening. Uiteraard moeten ook alle sociale bijdragen, zowel van de werknemer als van de werkgever, naar omlaag. Schande hoeveel geld we elke maand betalen voor de profiteurs van onze maatschappij! De werklozen, de gepensioneerden, de leefloners, de gehandicapten en de zieken: als we hen allemaal een beetje minder betalen, dan moeten zij die werken niet zoveel RSZ bijdragen. Makkelijk toch? Ook de bijdragen voor het Kinderbijslagfonds kunnen we uit de loonkost halen, dat scheelt echt wel een serieuze slok op de borrel. Als het in landen als Indië en Brazilië lukt zonder kinderbijslag, waarom dan bij ons niet?

We zijn al goed op weg om een voorbeeldig lage loonland te worden en dan heb ik het nog altijd niet gehad over de plaag van België. Al die belastingen! Is die bedrijfsvoorheffing dan echt nodig? Laten we die gewoon op zijn minst halveren en hopen dan maar dat de files vanzelf verdwijnen en dat de autowegen zichzelf herstellen en overkappen. Treinen kunnen we sowieso afschaffen, zijn we meteen van die vervelende stakingen en aanmodderende ambtenaren verlost. 

Stilaan zijn we Tsjechië geworden, maar het kan nog steeds beter. Allerlei kleinigheden die de loonlast kunstmatig opkrikken, kunnen we nog overboord kieperen. Bijdragen voor verzekeringen bijvoorbeeld. Bijdragen voor arbeidsongevallen, nog een win-element. Als de arbeiders voortaan wat beter uit hun doppen kijken op de werkvloer, kan de werkgever die verzekering annuleren en de loonlast nog meer drukken. Is het zijn fout misschien dat onhandige arbeiders van de ladder vallen?

En vakantiegeld, moet dat eigenlijk wel? De Tsjechen maken toch ook geen citytrips, gaan niet op skivakantie en maken geen exotische reizen? Ze hébben niet eens een zee en als ze al op reis gaan naar het buitenland, boeken ze enkel een heenreis. De snoodaards!

Je beseft het misschien niet, maar als we gaan voor al het bovenstaande, dan behoren we bij de koplopers van de wereld. Staan we helemaal bovenaan het lijstje van de lage loonlanden. Je vraagt je af waarom we al die bijdragen blijven betalen en zoveel blijven verdienen.

De wasautomaten worden dus voortaan in Tsjechië gemaakt omdat de loonkost daar heel laag is. Zullen we dus ook doen. Mijn reis naar de Auvergne heb ik alvast geannuleerd, mijn bezoek aan de tandarts tot nooit meer uitgesteld, de tuinarchitect met een smoes afgebeld, de studies van mijn zonen met ingang van nu stopgezet (‘stop nu  in godsnaam eens met studeren!’), mijn lidmaatschap van het ziekenfonds afgezegd. Ik zeg ook maar mijn verzekeringen af en mijn aanslagbiljet stuur ik onverrichter zake terug. Wel jammer dat ik dat kindergeld niet meer zal krijgen. Pech dat de wasmachine het net nu begeeft, maar voortaan was ik toch met de hand. Sneu dat mijn moeder net nu begint te sukkelen met haar heup en dat die put in de straat niet meer gevuld zal raken. Maar ik woon wel in een lageloonland, joepie!

En in afwachting van de omschakeling van hoge- naar lageloonland, spuw ik toch even mijn intuïtieve middelbare school-ergernis uit. De wasautomatenfabrikant laat zijn goed draaiende, efficiënte en productieve vestiging in Wevelgem in de steek omdat hij in Tsjechië meer winst kan maken. Nóg meer winst dus. En daar past maar één woord voor: schande!

https://www.youtube.com/watch?v=lkE04kbiiQc

Staken kan beter

Komende maandag is het land in staking. De vakbonden kijken reikhalzend uit. Het patronaat vindt het een regelrechte schande. De politici roepen op tot kalmte. De verslaggevers noemen de staking nu al een mislukking.
En ik? Ik droom van een betere wereld. Met een dikke knipoog, maar voor wie goed leest: ook met een heel ernstige mening en oproep.

‘Zijn jullie maandag open?’ vraagt Elke.

Met ‘jullie’ bedoelt ze natuurlijk de bibliotheek. Ze moet dringend de uitleentijd van haar boeken over solliciteren verlengen en liefst ook aanvullen met wat leukere lectuur. Over knappe mannen en hippe vrouwen bijvoorbeeld. Dat wou ze maandag doen.

Wat mij betreft is de bibliotheek altijd open. Zondag of geen zondag. Feestdag of geen feestdag. Staking of geen staking. Maar soms heiligt het doel de middelen en deze week was het deelnemen aan de algemene vakbondsactie hot news op elke werkvloer. Ook op die van ons, de bibliotheek. Zelf vond ik het moeilijk te bepalen hoe heilig in dit geval het doel was. Voor mij is het wezenlijke kenmerk, het bestaanrecht zelfs, van elke staking: solidariteit. Of om het met een oud-Vlaams woord te zeggen: solidarność! Dus ben ik in de eerste plaats solidair met de collega’s om me heen. Zelfs de Heilige Bibliotheek moet dus maar dicht als het moet. Nood breekt wet. Maar wat te doen als de helft staakt en de andere helft niet?

Zo is het gelukkig niet deze keer.

‘Neen, we zijn gewoon open. De meeste collega’s waren geen voorstander en het publiek reageert nogal koel. De bibliotheek is open, kom maar af!’

‘Ik zou graag kunnen staken… ‘ zegt ze terwijl ze van me wegkijkt. ‘Als beroepswerkzoekende ligt dat voor mij echter wat moeilijk…’

Haar immer bijtende humor… Ik onderdruk een glimlach, maar vind geen passende repliek.

Ik snap haar wel. In een tijd waarin veel mensen snakken naar passend werk leggen anderen er voor een dag het bijltje bij neer. Omdat ze niet willen dat het misschien wel een heel klein beetje minder goed zou kunnen gaan. Maar anderzijds… Die vakbonden hebben gelijk, de lasten én lusten moeten eerlijk verdeeld worden. En het is niet hún heilige werkende klasse die de crisis moet betalen. Laat de rijken het inderdaad maar doen!

Maar het land nog eens platleggen?

Mmm, dat moet toch veel beter kunnen?

Bijvoorbeeld. Je komt naar de bib, ontleent een boek van Pieter Aspe, komt thuis en ziet dat de baliemedewerker de nieuwste Nicci French in je tas heeft gestopt. Met een leuke bladwijzer erbij: ‘Vanwege een vakbondsactie leent de bibliotheek vandaag alleen goede boeken uit. We hopen dat je onze actie apprecieert en de onheuse besparingsmaatregelen van de regering met de nodige argwaan zal benaderen. We willen er ook in de toekomst voor jullie zijn met passend leesadvies en spannende boeken.’

Of wat dacht je hiervan. Je gaat naar het cultuurcentrum voor de jaarlijkse voorstelling van de plaatselijke amateurtoneelgroep. Een routineklus. Maar als je in de zaal zit en de gordijnen schuiven open, zie je Matthias Schoenaerts, Jan Decleir, Marie Vinck en Lucas Vanden Eynden het podium betreden. Tijdens de pauze krijg je een pamflet: ‘Vanwege een vakbondsactie word je vandaag verrast met een toneelopvoering van de bovenste plank. We hopen dat je geniet van de voorstelling en de onheuse besparingsmaatregelen van de regering met de nodige argwaan zal benaderen. We willen er ook in de toekomst voor jullie zijn met  puike concerten en spannende voorstellingen’.

Of deze. Je stapt die morgen op de trein met je abonnement voor Brussel-Zuid op zak, op weg met je pendeltrein naar je pendelbureau. Als de trein na de vertrouwde reistijd halt houdt - je krant heb je net helemaal uit - ga je automatisch naar de deur en als die opent zie je het bordje Mechelen. Verbouwereerd maar vol verwachting stap je op de klaarstaande bus naar de ingang van Planckendael. Mensen met rode en groene petjes overhandigen je een strooibiljet: ‘Vanwege een vakbondsactie rijdt de trein vandaag niet naar je vertrouwde bestemming. We verrassen je met een vrij bezoek aan het dierenpark als reactie op de onheuse besparingsmaatregelen van de regering. We hopen dat je geniet van je bezoek en dat we je ook in de toekomst kunnen blijven bekoren met leuke ritten naar heerlijke plaatsen vol spannende dieren’.

Je gaat naar het postkantoor om een pakketje af te geven. Net als je dat wil overhandigen aan de loketbediende, roept die een medewerker bij zich. Postzegels heb je niet nodig, de vriendelijke postvrouw achter het loket zal het pakketje persoonlijk overhandigen aan de bestemmeling. Die zal er van de stralende vrouw-in-uniform bovendien nog een stralende glimlach bovenop krijgen. Die krijg jij nu ook, samen met een pamflet: ‘Vanwege een vakbondsactie worden alle postpakketjes vandaag gratis en persoonlijk bezorgd. Zie het als een uiting van onze zorg en bekommernis voor een vlekkeloze bediening, die door de ondoordachte maatregelen van onze regering in het gedrang komt. We hopen je ook in de toekomst even trouw en stipt van dienst te kunnen blijven zijn’.

‘Dan is maandag het zwembad ook open, veronderstel ik...?’

Ik schrik als Elke er opeens weer is. Samen met mijn pakketje was ik meegereisd met de postbediende.

‘Euhm… Ja hoor. Natuurlijk!’ mummel ik.

‘Ik wil wat baantjes trekken om de conditie op peil te houden. Als dopper mag ik me dat pleziertje toch veroorloven denk ik? Of mag ik mijn dopgeld niet aan dergelijke frivoliteiten besteden? Ik heb niet eens een deftig badpak. Als armoezaaier en profiteur draag ik een sjofele bikini uit de solden in de H&M…’

Ik blijf stil. Komaan Elke… Kop op en borsten vooruit in die bikini! Wees trots als een geus op je werkzoekendenstatuut!

Dit wens ik jou maandag toe…

Je gaat naar het zwembad en koopt je ticket aan het loket. Je betreedt hierna met open mond vol verbazing het tot een subtropisch paradijs omgetoverde zwembad. Na het trekken van je baantjes, het stomen in het ene en het bubbelen in het andere bad mag je na een passage aan de cocktailbar naar de saunaruimte waar je een heerlijk sensuele en ontspannende massage krijgt. En een pamflet natuurlijk: ‘Vanwege een vakbondsactie werd de dienstverlening van ons zwembad tijdelijk uitgebreid. Geniet van het warme water, onze heerlijke waterpartijen en de wonderlijke massages. Het is ons protest tegen de oneerlijke besparingen die ons personeel hard dreigen te treffen. We hopen dat je geniet van deze dag en dat we je ook in de toekomst met evenveel enthousiasme zullen kunnen verwelkomen’.

Heerlijk toch die zwembadstaking? Ik leg het idee voor aan de collega’s van de sportdienst en aan de militanten en visionairen van de vakbond die zoeken naar een meer passende methodiek om hun ontevredenheid over het werkbeleid van de regering te uiten.

Elke, ga jij in afwachting op zoek naar een goddelijk badpak?

http://www.youtube.com/watch?v=okvl-9svtS0

Lees ook 'De avonturen van Elke en Koen' - deel 4.

Lees ook 'De avonturen van Elke en Koen' - deel 2.

Lees ook 'De avonturen van Elke en Koen' - deel 1.